Nieuw borgingssysteem ondersteunt boeren met lokale afzet en kan de stap naar biologisch (-dynamische) certificering vergemakkelijken. 
 
Antroposofische woon-werkgemeenschap Overkempe in Olst behoort tot de twaalf bedrijven die samen met Stichting Demeter werken aan de ontwikkeling van een Participatory Guarantee System (PGS). PGS is een participatief systeem voor kwaliteitsborging voor boeren en telers met een lokale, directe afzet. Het vervangt de biologische of biologisch-dynamische certificering niet, maar biedt bedrijven in de korte keten een manier om hun duurzame werkwijze transparant en toetsbaar te maken. Daarnaast kan het een laagdrempelige opstap vormen naar een officiële biologische of biologisch-dynamische certificering. Voor Overkempe sluit de pilot aan bij het besluit om de biologische certificering te beëindigen, terwijl de biologisch-dynamische werkwijze op het land ongewijzigd blijft. 
 
Een Participatory Guarantee System is een lokaal systeem voor kwaliteitsborging waarin vertrouwen, transparantie en collegiale toetsing centraal staan. Deelnemers bezoeken elkaars bedrijf en toetsen gezamenlijk of wordt gewerkt volgens vooraf vastgelegde duurzame criteria. Binnen de biologisch-dynamische sector is deze manier van werken niet nieuw; collegiale toetsing maakt altijd al onderdeel uit van de Demeter-certificering. 

'Juist die combinatie van controle, kennisuitwisseling en gezamenlijke ontwikkeling spreekt mij aan', vertelt Mindert Mulder, beheerder van de boerderij op Overkempe. 'Onze manier van telen verandert niet. We werken nog steeds volgens biologisch-dynamische principes, zonder chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest. Alleen de manier waarop we die werkwijze borgen verandert.'
 
Volgens Peter Lamet, bestuurslid van Stichting Demeter en directeur BD-Totaal, is Overkempe niet de enige organisatie die hiermee worstelt. 'Er zijn in Nederland meer boeren die volledig volgens biologische of biologisch-dynamische principes werken, maar zich niet laten certificeren. Vaak verkopen zij rechtstreeks aan consumenten of via lokale afzetkanalen, waardoor de noodzaak van certificering minder groot wordt ervaren. Tegelijkertijd willen zij hun werkwijze wel transparant en controleerbaar houden. PGS biedt daarvoor een passende vorm van borging en kan bovendien een mooie opstap zijn naar biologische of biologisch-dynamische certificering.'
 
Mulder: 'Omdat het grootste deel van onze oogst wordt ingezet voor maaltijden voor de bewoners en door directe afzet via groentepakketten en in de boerderijwinkel, durfden wij op Overkempe deze stap aan.' Klanten werden vooraf geïnformeerd dat de producten nog steeds op dezelfde manier worden geteeld, maar niet langer het biologische keurmerk dragen. Omdat onze klanten met eigen ogen kunnen zien hoe wij werken, blijven ze vertrouwen op de kwaliteit van onze producten', aldus Mulder. 
 
Hoewel PGS in Nederland nog nauwelijks bekend is, wordt het in verschillende landen in Zuid-Amerika en Azië al succesvol toegepast. 'Belangrijk is dat PGS geen vervanging is van het biologische of biologisch-dynamische keurmerk', benadrukt Lamet. 'Het is bedoeld voor boeren en telers met een lokale, directe afzet in de korte keten. Juist voor hen kan het een laagdrempelige manier zijn om hun werkwijze te borgen én uiteindelijk de stap te zetten naar een officiële biologische of biologisch-dynamische certificering.'

Onderschrift foto: Mindert Mulder met z'n hond op de boerderij van Overkempe in Olst. 
Woon-werkgemeenschap Overkempe in Olst is onderdeel van De Seizoenen, een zorggroep met een antroposofische inslag die bestaat uit woon- en werkgemeenschappen voor mensen met een verstandelijke beperking, meervoudige handicap en/of gedragsproblematiek. De Seizoenen heeft meerdere locaties in Nederland. Overkempe helpt 136 volwassenen met een verstandelijke beperking om zich naar vol vermogen te ontplooien, helemaal gericht op de mogelijkheden, talenten en wensen van de mens. Op de boerderij op het terrein worden verschillende gewassen verbouwd. De cliënten zijn vanaf het inzaaien van de groenten tot en met het verwerken hiervan betrokken. Ook zijn zij betrokken bij het verzorgen van de koeien, schapen en paarden die op de boerderij gehouden worden.